تورک دیللرینین ینئی تصنیفی

تورک دیللرینین ینئی تصنیفی

بیربیتیک نینگ سئوینچی

شوییلنینگ آقیمیندا اولکه میزده باسیلیب چیقمیش آناتیلیمیزده کی بیتیکلرده ن بیری بؤلغان، تانیلمیش وسابلیغ بیلگه میز فنلردوکتوری پروفیسورشرعی جوزجانی نینگ “یوره ک سرلری” آتلی شعرلرتؤپلومو، بارچا شعربیرله ادبیات سئوه رلرگه بویوک بیرآرماغان بؤلوب، اؤلارنینگ کؤنگلونوباغ باغ آچیب، سئویندیردی. آناتیلیمیزده، بول بیتیک بیرله اؤنغا اؤخشاش باشقا تیگئرلی بیتیکلرنینگ باسیلیب چیقیشی، آینیقساچا اولکه میزده

روف پرفی

روف پرفی (1943ـ 2005)

شاعرروف پرفی (تورسون علی پرفی یف) 1943 أیل 27 سپتیمبریده تاشکنت ولایتی نینگ شؤرعلی سوی قیشلاغیده کؤز آچگن. او اؤزتورک تخلصی بیلن هم تانیلگن. 1960 ینچی أیلی تاشکنت دولت اونیورسیتی نینگ پیداگوژی بؤلیمینی توگتگن. اونینگ بیرینچی شعرلری 50 أیللرنینگ إیککینچی یریمیده هم تاپیلگن بؤلسه ، اما 60 ینچی أیللری نینگ اؤرته لریگه شاعر صفتیده تانیلدی.

افغانستان اوزبیک معاصر ادبیاتی و شاعر لری

کیریش سوز: تورک تیلی وادبیاتی بای تاریخ ومدنیت گه ایگه بولیب اونینگ ادبیاتی گه عاید ایلک تاریخی ایلدیز لرنی بیشینچی – سیکیزینچی میلادی عصرلرده گی اورخون ینیسی (آنه سای)یادگار لیک لری دن ایزلش ممکن . سونگره برچه ترکی خلقلرگه تیگیشلی یوقاری سویه ده گی شهکار اثر لر جمله دن مولفی نامعلوم بولگن “تعبیر نامه ” اثری ( میلادی9 عصرده تیگیشلی), یوسف خاص حاجب نینگ” قوتادغوبیلیک ” اثری,

توركي تيللر نينگ بوگونگي وضعيتي

توركي تيللر دنيا نينگ اينگ حركتلي تيللريدن بيرته سي بولگن. دنيا ده گي برچه تيللرگه تاريخ بوييچه كتته كيچيك بعضي بير اوزگريش لر كيليشي ممكن. بوجريانده بعضي تيللر انقراضگه اوچره يدي و اوله دي، اما باشقه  بير قطار تيللر اوزگريشلرگه دوچ كيلگني بيلن حياتي گه دوام ايتديره دي. بيراق بعضي بير تيللرايسه رشد قيلالمه ي اوز بارليگيني حس ايتديرالمسدن كيچكينه بوليب قالگن دير. ايجابي روشده اوزگرگن تيللر ايسه تيل قاعده لريگه كوره رشد قيليب كينگه ييب، دنياگه اوزيني مطرح قيليب تورماقده دير.

ماه لر آیم نادره

ماه لر آیم نادره یوسک بدیعی استعداد صاحیبه سی ، دلکش ،صمیمی ،معرفت پرور اوزبیک اعیالی دیر.

او اویسی ، محزونه ، دلشاد برنا،عنبر آتین کبی اوزبیک ممتاز شاعره لری صفینینگ سرداری بولگن.

Mohlaroyim Nodira

سومرلر

سومرلر ( شومر ، سوم ار)

چوخلو بیلگین لره  گؤره آسیا کؤکنلی  سومرلر تورکستان دان (اورتا آسیادان) آذربایجانا، اورادان ایسه 4500 (3500) لرده ایکی سوآراسینا (مئسوپاتامیا، بین النهرین یا ناهارینا) کؤچورلر .

اؤزبیک ممتازادبیّاتیگه دایربیرقطاراثرلر

اوشبو 2009- أیل دوامیده اؤزبیک ممتازادبیّاتیگه دایربیرقطاراثرلرنینگ ایلکترون نسخه سینی تیارلشنی ریجه لشتیرگن ایدیک. قوییده سیز ته نیشه یاتگن کتابلراؤزبیکستانده تورلی أیللر دوامیده نشرایتیلگن معتبرمنبعلرگه اساسله نیب،کریل یازوویدن عرب الفباسیگه تبدیل قیلیندی.

عرب یازوویگه آغدیریلگن متنلرعلاجی باریچه اؤزدوری نینگ تلفظ یگه ماس روشده بیریلدی.

اوزبیک ادبیاتی تاریخی – ۲

:اوبیک ادبیاتی نینگ ترقیات باسقیچیلری
ادبیات تاریخی خلق تاریخی نینگ اجرلمس بیر قسمی دیر. بدیعی ادبیات نینگ ترقیاتی جامع نینگ عمومی ترقیاتی بیلن عضوی باغلیق دیر. تشقی و اوزگه مملکتلر باسقینچیلری استیلاسی همده دهشتلی اوز ارا ارباب رعیتلیک اوروشلرجوده کوپ مدنیت یادگارلیکلرینی, جمله دن  ادبیات اثرلرینی هم یمیریب تشله دی و یوقاتیب یوباردی. بو ایریم تاریخی مرحله لر مثلا  ۸.۹ عصرادبیاتی نینگ توله منظره سینی یاریتیش، اولرنی کینگ تصور قیلیش امکاناتینی بیرمیدی . بولرنینگ برچه سی، شبهه سیز ادبیات تاریخینی دورلشتیریش مساله سینی نهایتده قیینلشتیره دی.

اورخون يازيتلاري

توركلرين ان ديرلي كئچميشلرينه آييت يازيلاركي تاريخ  يازارلارينا و توركلوقلارا گوره ان زنگين و گوركملي يازيت  و  توركلرين  شاه اثري و ان اسكي ادبي يازيلاري  سايلير   ” يئني سئي” و  ”اورخون”يازيلاردي.
بو كيسا يازيدا چالشليب بو يازيلارين نجور تاپيليب و هانسي تاريخه آييت اولدوقلاري و الفباسنين هاردان و نجوريارادليشي آچيقلانسين .
بو گونه قدر چوخلي اولكلرده ، اوزليكله اوروپا  اولكلرينده  يوغون آراشيديرمالار و چئشيتلي كورولوشلار بو يازيلارا گوره قورولوب و حالا بو شاه اثرلر اوزرينده آراشديرمالار سورمكده دير .

اؤغــوزنامــه

«اؤغوزنامه»اثری قدیمگی تورکی قبیله لرنینگ شکلله نیشی حقیده معلومات بیروچی نایاب منبعلردن بیری حسابلنه دی.انه شونده ی قهرمانلیک اثرلری معلوم بیرمللت نینگ تاریخی تشکیل تاپیشنی توشونتیریشگه کمکله شه دی. بونده ی اثرلرقدیمگی آغزه کی ویازمه تورکی ادبیاتـــّیمیزده آزایمس.«مــَه دی قاره»،«قؤرقوت آته کتابی»،«مـــَه نــــَس»،«الپامیش» و«گؤراؤغلی»داستانلری انه شونده ی اثرلرسیره سیگه کیره دی.

تویغولریم، قیغولریم

“تویغولریم، قیغولریم” ـــ شعرلر توپلمی

حرمتلی ویبلاگ اوقووچیلر! منه، بوندن بیرنیچه ییل آلدین “تویغولریم، قیغولریم” عنوانی بیلن چیکلنگن سانده نشر ایتیلگن شعری توپلم سیز عزیزلرنینگ مطالعنگیز اوچون بیرینچی مرتبه اوشبو ویبلاککه قوییله دی. توپلم نینگ همه سینی بوتون و یخلیت حالده بوییرگه ثبت ایتیش .امکانی بولمگنی سببلی، اونیبیرنیچه قِسمگه بولیب قوییشگه مجبورمیز. قدرلی اوقیگوچیلر اوز نظر وملاحظه لرینی ایه مسلر دیگن امیدده میز.حرمت بیلن، لبیب

اؤزبیک دنیاوی ادبیّاتی

صبردین یخشی یؤقتور پیشه قیلسم،
بویـــؤلده صبر یؤق اندیشه قــیلسم.
خوارزمی

اوزبیک ادبیاتی تاریخی

حرمت لی تیلداشلر، قدردان اولکه داشلر و عزیز اوقوچیلر!
بو نوبت گه سیز عزیز لرنی (اوزبیک ادبیاتی تاریخی ) کتابی بیلن تانشماق مقصدی گه دعوت قیلیب،  تنگری تعالا دن  ایسته گیم بار کیم اوشبو کتاب نی اوقوب آنه تیل تاریخ و ادبیاتی بیلن کوپراق تانیشیب اوز ادبی و تاریخی معلوماتینگیز ده بیر آز آرتیرسینگیز. همه گه معلوم دیرکیم هر بیرخلق اوز تاریخی، تیل، ادبیات و فرهنگی بیلن تریک دیر. اوزبیک خلقی و اونینگ تیل و ادبیات بایلیگی، قالیبیرسه اونینگ قوشگن حصه سی جهان ادبیات تاریخی گه معلوم دور. حیات تجربه سی ثابت ایتکن کیم آنه یورت و آنه تیل گه ایگه بولمه گن خلق هیچ نیرسه گه ایگه ایمس.

دوغو تورکيستانين آجيسي تورك دونياسي نين ويجدانلارينا سسلنير

دوغو تورکيستاندا، اؤزلليكله ده اويغور بؤلگه سينده ياشانان آغريلارين قيسا بير مودت سونرا اونودولماسي بير اينسانليق آييبيدير. بو اونوتما و يا يوخ سايما غفلتي، تئز-تئز تکرارلانديغي حالدا سانکي چوخ طبيعي بير شئيميش کيمي کيمسه بونو ياديرغامير. 35-40 ميليون اينسانين قدري چين کيمي اوزاق دوغو اژداهاسي نين اينصافينا بوراخيلميش وضعيتده دير.

مولانا دن اوزبیکچه ترجمه لر

مولانا بیز اوزبیک- تورکلر نینگ فرزندی و اولوغ باباسی. او شعرلرینی فارس تیلیده یازگن بولسه-ده اوزی تورک بولیب تورکچه سوزلرنی هم شعرلریده جوده کوپ ایشلتگن. بو حقده محمد حلیم یارقین مولانا رباعیلریدن قیلگن اوزبیکچه ترجمه توپلمیم نینگ کیریش سوزیده گی مقاله سیده تولیق معلومات بیرگن. ایسته گن دوستلر اونی ایتگن کتابیمدن اوقیشلری ممکن. مین انه شو سببدن هم مولانا نینگ رباعیلریدن ترجمه قیلدیم و هم مثنوی حکایه لریدن سیلنمه نثری ترجمه قیلیب “نی تیلماجی” آتی بیلن نشر ایتدیم.