آدم مونچه لر آلغیر بۉلمسه

آدم مونچه لر آلغیر بۉلمسه (حکایه)

قیناتم‌ نینگ قییناغی جانیمگه تېگدی. بیر اۉغیل‌ نینگ آته‌سی بۉلیشیمگه قره‌می، «قیزیم‌ نینگ قلینینی اوزمه‌سنگ، خاتنینگنی آلیب کېتالمه‌یسن» دېب ایکّی آیاقنی بیر اېتیککه سالیب آلگن. مردکارلیک پولیدن قلیننی اوزه من دېسم، خاتین بیر عمر آته‌سینیکیده قالیب کېتشیگه تۉغری کېله دی.

اؤزبئک تیلی املاسینی اصلاح قیلیش ضرورتی

اؤزبئک تیلی املاسینی اصلاح قیلیش ضرورتی

دنیاده بویوک خلق و بویوک تیل یؤق، هر کیم اوچون
اؤز خلقی بـویـوک خلق و اؤز تیلـی بـویـوک تیل دیر.
داغستان شاعری رسول همزا‌توف

یره سیگه توز باسمنگ

ارسلان بېک، قۉلیده دیپلومی، ایشگه کیره ‌من دېب، بارمه ‌گن اېشیگی، کیرمه‌ گن تېشیگی قالمه‌ دی. اۉزی‌ نینگ ایتیشیچه، بیر ییلدن بېری ایش اختریب ایچیده سوو ایسیمه ‌گن اېمیش. بونیسینی نیمه قیله‌سیز؟ قنی اېندی، کل بیله ‌دی کله‌ سی، کور بیله ‌دی عصاسی دېگنلریدېک، مېنی تینچ قۉیسه اېدی. کېله بېریب آدمنی دوستلیکدن بیزار قیلگن. اۉزینی بیر عمللب چیده ‌سه بۉلردی۔کو، لېکن اونینگ فلسفه سی آدم‌ نینگ جانیگه تېگه‌ دی»، دېب الفتلر دوره ‌سیده اولرگه سیره اۉخشمه ‌‌گن دوستیم ارسلان بېک‌ نینگ غیبتینی قیلیب اۉتیرگندیم، بیردن اېشیک قۉنغیراغی چلیندی. آره‌ دن بیر لحظه اۉتر۔اۉتمس اۉغلیم یوگوریب کېلیب، آته، ارسلان بېک کېلیبدی، دېدی.

دیموکرات بؤری

قدیم۔قدیم زمانلرده، «حیوانلر حقوقی کانوانسیونی» ائندیگینه «بیرلشگن حیوانلر سازمانی» تامانیدن تصویب بؤلگن چاغلرده، آلیس۔آلیس اؤرمانلردن بیریده دیموکرات بیر بؤری حکم سورر ائدی.

بو بؤری حکمرانلیک قیله‌ یاتگن اؤرمان هم «بیرلشگن حیوانلر سازمانی»‌ نینگ فعال و مؤسس عضولریدن بؤلسه۔ده، بعضاً او نینگ هم بؤریلیگی توتیب، «حیوانلر حقوقی کانوانسیونی»دن باش تارتگیسی کئلر ائدی. شونده او پارلمان تمانیدن تصویب بؤلگن اؤرمان اساسي قانونی‌ نینگ اؤزی توشیح قیلگن ماده لریدن فاده لنیب، بیرته۔یریمته قانون بوزرلیککه یؤل قؤییب، بیر اؤزی اؤرمانگه چیقیب، بیرار قؤزیچاقنی می، یا که بیرار اؤغلاقچه‌ نی می، هیچ بؤلمسه بیرار قویاننی آولب کیف و صفا قیلیب، کېچقورون تومشوغینی توپراققه سورتیب ارککه، ارکان دولتی‌ نینگ آلدیگه قیتیب کئلر ائدی.

ااؤزبئک عالمی اینجیدی

اؤزبئکچیلیک تاشینی کؤکسیگه اؤریب یورگنلر خداگه شکر آز ائمس ائکن. کونلردن بیر کون اؤزبئک خلقی‌ نینگ «شان۔شرفی» حسابلنمیش اؤزبئک تیلی‌ و مدنیتی «جانکویرلری»‌ نینگ مجلسیگه تامدن توشگن تراشه ‌دئک ایتیلمه‌گن مهمان بؤلیب باردیم. صحبتلر نینگ قیزیقلیگیدن می، بئرگن

سلامیم «حیاتي اهمیتگه ائگه بؤلگن بحثلر»گه هیچ قند‌ی خلل بئرمه ‌دی. ائشیک آلدیده‌ قؤییلگن بؤش چوکیگه جیمگینه اؤتیردیم

یره اوستیگه چیپقان

دموکراسی نینگ تېز پیشر مېوه‌لریدن بیری حزبلر کۉپلیگی اېکن. هه، بیزنینگ یورتیمیزده هم اونینگ ایلک مېوه‌سی شو بۉلدی. آزگینه مبالغه بیلن ایتگنده، یورتیمیزده حزبلر سانی قیسقه بیر مدت ایچیده آدم باشیگه بیرته‌دن تۉغری کېله‌دیگن درجه‌ده اۉسیب باردی. ایریم سیاسی کارشناسلربونینگ سببینی اۉتمیشده‌گی « هرکوچه‌ده بیرقومندان» بۉلگنی بیلن ایضاحلسه‌لر۔ده، بعضیلری بیزده‌گی «هر کله‌ده بیرخیال» سرشتینی بو حالت نینگ سببچیسی اېکنلیگینی دلیل قیلیب کۉرستماقده‌لر. میلی، خارجدن کېلگن دغدغه اېمس۔کو، اۉزیمیزنینگ ملي عنعنه‌میز اېکن۔ده دېب، قناعتلنیشگه اورینیبیورگن بیر پیتده، بو کسللیک بدن ملکی نینگ هر بیرعضویگه یوقیب باره یاتگنینی الّه قیسی خارجی سیاره‌لیک خبرنگاردن اېشیت حیران بۉلدیم:

 

وکالت دغدغه لری کتابی گه بیر نظر

جناب محمد حلیم یارقین افغانستان مطبوعاتیده حاضرگچه محقق و پژوهشگر صفیده تنیلیب کیلگن مشهور ادبی شخصیتلریمیزدن حسابلنر ایدیلر. اما تقریبأ بیر ییلچه آلدین او کیشی‌نینگ اوز آغیزلریدن حکایه یازیشگه بیل باغله ‌گنلرینی ایشیتیب نیگه‌ دیر حیرتلنگن ایدیم

چونکه اوشه کونگه قدر او کیشیدن مین هیچ قنده ‌ی حکایه اوقیمه ‌گندیم. هر حالده بو گپنی ایشیتیب بیحد خورسند بولگن ایدیم. چونکه ادبیات دیگنده فقط شعرنی توشونه ‌دیگن بیر محیطده ادبیات‌ نینگ اساسی رکنی بولگن بدیعی نثر رونقی اوچون حرکت باشلنگنی مین اوچون قوتلوغ بشارت ایدی

اوزبیک تیلی سوزلیگی

هر بیر تیلده یازیلگن سوزلیک یا لغتنامه، اوشه تیل ده اوقیب، یازه دیگن شاعرلر، یازوچیلر، محققلر، اوقوتوچیلر و اوقوچیلرگه ایریک امکان و زمینه یره ته دی

اوزبیک تیلی نینگ اساسچیسی امیرالکلام میر علی شیر نوایی توغیلیب اوسگن حدود یعنی حاضرگی افغانستانده اوزبیک تیلی باشقه حکمران تیللر تآثیری آستیده قالیب، استعمال دایره سی تاره یدی و ایش یوریتیشگه یراق سیز تیل حالی گه توشیب قالدی