ظهیرالدین محمد بابر نینگ افغانستان ده گی آبده لری

هندوستانده گی بویوک امپراتور اساسچی سی ظهیرالدین محمد بابر، عین دمده شاعر، یازوچی و بویوک فرهنگی شخصیت سنله دی. جواهر لعل نهرو ”جهان تاریخیگه بیر نظر“ اسملی کتابی نینگ، بیرینچی جلد و 594 نچی یپراغیده: “ 1526نچی میلادی ییل بابر غلبه قازانیشی بیلن، هندوستان ده ینگی بیر دوران و امپراتورلیک تشکیل تاپدی. هندوستانده گی مغوللر امپراطورلیگی 1526- 1707 یعنی 181 ییل سلطنت سوردی. اوشبو کوچلی، ایشانچلی و افتخارلی دوره، بویوک مغوللر امپراتورلیگی نی بوتون آسیا و اروپا ده شهرت قازانتیردی.“

اوشبو مقاله دن اساسی مقصد بابر شخصیتی نینگ تورلی تمانلرینی آچیقلش ایمس، بلکه بابر نینگ افغانستان ده گی قوریلیشلریگه بیر نظر تشلشدیر

ظهیرالدین محمد بابر، علم و صنعت سیور بیر عایله ده دنیا گه کیلیب، هنر و صنعت ساحه سیده اونیب اوثدی. سمرقند ده گی تیموریلردن قالگن تاریخی قوریلیشلر مذکور ادعالرنینگ اساسی دلیلی دیر

ظهیرالدین محمد بابر هم بابه لری سینگری قطار تاریخی آبده لرنی قوریشگه بیل باغلب، کوپینچه سینی ایسه افغانستان پایتختی کابل ده قوردی. حاضرده هم مذکور کابل ده گی آبده لردن قالگن اثرلر، مذکور دوره نینگ شان و جلالیدن حکایت ایته دی:

باغ بابر

ظهیرالدین محمد بابر نینگ کابل ده گی باغی آغا خان کلتوری تشکیلاتی و امریکا مملکتی نینگ ترقیات تشکیلاتی تمانیدن قیته قوریلدی

جواهر لعل نهرو: ”بابرنینگ جسدی نی، اونینگ اصل پایتختی بولمیش کابل گه انتقال بیریب، اونینگ اینگ یخشی کورگن باغیده دفن ایتدیلر. شو بیلن بابر، ییللرچه سیویب – ساغینگن گللریگه قیتدی.“ دیب یازگن

اوشه پیتده کابل جنوبیده گی ”گلباغ“ یا ریشخور منطقه سیده گی زنبورک تاغیدن کیلگن نهر، بابر باغی نی سوغاریب، حاضرگی ابن سینا شفاخانه سی نینگ جنوبیدن ایله نیب، کابل ارگی یا کابل بالاحصاری نی سو بیلن تامینلر ایدی

اما یازوچی محمد علی کهزاد اوز اثریده مذکور نهر نی بابر نینگ عمه کی سی اولوغ بیک دوریگه منسوب دیب، اونی ایسه 1465 میلادی ییلده اتالیق اولوغ بیک نینگ سعی و حرکتی بیلن قازیلگنلیگی نی قید ایته دی

اونگه کوره بابر اوز پیتیده کابل بالاحصاریدن کوپراق نهر قازیب، شیر دروازه تاغیده گی باغلرنی سوو بیلن تامینله گن

ظهیرالدین محمد بابر نینگ باغی کابل جنوب غربیده گی شیردروازه تاغلری نینگ ایته گیده قوریلگن

ظهیرالدین محمد بابر، بوستان سرای باغ و اوییرده گی بنا نی قوریلیشی و خلیفه باغیده گی بیر باغچه نی قوریلیشی نی اولوغ بیک گه عاید دیب، بیله دی

بابرنامه ده یازیلیشیچه: ”اولوغ بیک استالف و استرغچ نی (خراسان و سمرقند) دیب اته گن. اوشبو قسقه گپگه قره گنده، میرزا اولوغ بیک کابل توگره گیده گی تاغلر، باغلر و دم آلیش محللرگه کوپ قیزیقیب، چیرایلی محللرنی بهالر ایکن.“

اوتمیشلرده باغ نینگ توگره گیده گی دیوار پسراق بولگن، اما حاضر ایسه باغ نینگ دیوارلری انچه یوکسکراق قوریلگن. باغ نینگ جنوب – شرق کوشه سیده گی بنا ”قصر ملکه“ امیر عبدالرحمن خان دوریده قوریلیب، اونده امیر نینگ خاتنی یشه گن

ظهيرالدين محمد بابر مقبره سي

اوتمیشلرده باغ نینگ توگره گیده گی دیوار پسراق بولگن، اما حاضر باغ نینگ دیوارلری یوکسکراق قوریلگن

بابر جنازه سيني اول آگره نينگ نورافشان باغيده كومديلر. كيينچه ليك اونينگ وصيتي گه كوره جسد ني كابل گه آليب باريب، اوزي سيويب بنياد ايتگن باغده دفن ايتديلر

بابر، اونينگ مقبره سي جوده ساده بوليشي، اوييرده بيرار قوريقچي بولمس ليگي، محتشم بنا قوريلمس ليگي ني وصيت قيليب عالمدن اوتگني باعث، اونينگ اولادي هم بو وصيت لریگه عمل قيليش ني فرض حسابلرديلر

جهانگير پادشاه (1605-1628م . ييل)اوزي نينگ كابل گه قيلگن ايلك سفري(1607ييل) ده بابر مقبره سي زيارتي گه باريب، ميرزا هندالنينگ قيزي رقيه سلطان بيگم ني هم آته ميرزاهندال مقبره سي زيارتي اوچون اوزي بيلن بيرگه آليب بارگن ايدي. اوسبو سفرده كابلده 85 كون اقامت قيلگن جهانگير ظهيرالدين محمد بابر، ميرزاهندال ومحمد حكيم ميرزا مقبره لري گه اته ب اويمه خط لر يازيلگن مزارتاشلري ني اورنه تدي

بابر مقبره سيده اورنه تيلگن تاشده «الله اكبر»، لااله الاالله محمد رسول الله» يازيليشي دن سونگ قوييده گي بيت لرني اوقييميز:

پادشــاهي كــــــز جبينش تافـــــتي نـــور اله

آن ظهيـــرالدين محمــــد بـــود بــــابر پادشاه

باشــــكوه ودولــت واقبـــال وعــدل ودادودين

داشت از توفيـــق وفيـــض وفتـح وفيروزي سپاه

عالــم اجســـام را بگرفـــت وشــد روشن روان

بهـــر فتـح عالـــم ارواح چـــون نـــور نـــگاه

شد چو فردوسش مكان رضوان زمن تاريخ جست

گفتــمش فـــردوس دايم جـــــاي بابـر بادشـاه

بابر جنازه سيني اول آگره نينگ نورافشان باغيده كومديلر. كيينچه ليك اونينگ وصيتي گه كوره جسد ني كابل ده گی باغیگه انتقال بیردیلر

ظهيرالدين محمد بابر اوغلي ميرزا هندال 1551 م ييلده ننگرهارنينگ چپرهار منطقه سيده شهادت گه ييتيب، جنازه سي كابل گه كيلتيريليب، آته سي مزاري نينگ سول تمانيده دفن ايتيلدي و محمد حكيم ميرزا 1585 م ييلده كابلده دنيادن اوتيب، عمكي سي يانيده توپراققه تاپشيريلدي

ديمك حكيم ميرزا 1553 م ييلده كابل نينگ بالاحصاريده دنياگه كيليب، ياشليكده ناق كابل حاكمي لوازميده ايش باشله گن واوني «حكيم پادشاه» و «كابل قوريقچي سي » ديب اته گن لر. او32 ياشيده عالم دن اوتگن

شاه جهان بابر مقبره سي زيارتيده

شاه جهان 1639 م ييلده كابل گه قيلگن ايلك سفريده ظهيرالدين محمد بابرمقبره سي زيارت ايتدي. شاه جهان، اوزي و ملكه سي تمانيدن نذر قيلگن 20000روپيه ني كمبغل آدملرگه تقسيم قيليب بيردي

ديمك اينديليكده جهانگير وشاه جهان تمانيدن رقيه سلطان مقبره سي ده اورنه تيلگن مرمرتاشلر ده هيچ قنده ي درك يوق

عبدالله کارگر